Doanh nghiệp VNR500 “lớn” đến mức nào

Tháng 7 vừa qua, Fortune, tạp chí kinh doanh nổi tiếng của Mỹ, đã công bố danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất thế giới hiện nay. Đây là danh sách được Fortune tổng hợp và xếp hạng hàng năm dựa trên tổng mức doanh thu của năm trước đó đã được kiểm toán độc lập.

Fortune 500 - Đẳng cấp các doanh nghiệp hàng đầu thế giới

Mô hình xếp hạng của Fortune 500 dựa trên mức doanh thu của doanh nghiệp trong năm trước đó. Bên cạnh đó Fortune cũng có công bố các danh sách xếp hạng khác nhau dựa trên các chỉ tiêu cụ thể như: Top 100 về doanh thu, top các công ty có tốc độ tăng trưởng doanh thu cao (Top revenue growth), doanh nghiệp có số nhân công cao (Big employer), công ty có tốc độ tăng trưởng lợi nhuận cao (High profit growth).

Có thể thấy rằng, nguyên tắc xếp hạng của Fortune 500 đơn giản nhưng hiệu quả và vẫn phản ánh được bức tranh toàn cảnh về xếp hạng doanh nghiệp.

Trong bảng xếp hạng Fortune 500 năm 2008, mới công bố, tập đoàn kinh doanh hệ thống siêu thị bán lẻ Wal Mart Store (Mỹ) đứng đầu với doanh thu gần 379 tỷ USD trong khi đó doanh nghiệp đội sổ đứng thứ 500 của bảng xếp hạng các công ty lớn nhất Hoa kỳ năm nay là 4.6 tỷ USD.

Trở lại với bảng xếp hạng Fortune 500 vừa được công bố, theo đó, tổng doanh thu của 500 doanh nghiệp đứng đầu thế giới năm nay khoảng 23.600 tỷ USD, tăng 13% so với năm ngoái. Đứng đầu trong số 500 doanh nghiệp là tập đoàn kinh doanh hệ thống siêu thị bán lẻ Wal Mart Store (Mỹ) với doanh thu gần 379 tỷ USD.

Hình 1: Biến động doanh thu Top 10 DN Fortune 500 giai đoạn 2005 - 2007

Trong top 10 doanh nghiệp đứng đầu thế giới có đến 5 doanh nghiệp thuộc ngành dầu khí. Giá dầu thô biến động theo chiều hướng tăng mạnh trong thời gian qua là nguyên nhân sự "lên ngôi" của các doanh nghiệp trong ngành này.

Trông người lại ngẫm đến ta

Với cách tiếp cận mô hình xếp hạng của Fortune 500, năm 2007, lần đầu tiên một danh sách bảng xếp hạng top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (VNR500) được Công ty Vietnam Report công bố rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng. Việc xếp hạng 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam này cho phép nhìn nhận bức tranh toàn cảnh các Doanh nghiệp Việt Nam và cũng để cộng đồng doanh nghiệp nhìn nhận rõ các Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam thực chất "lớn" đến cỡ nào và vị thế đang ở đâu nếu so với các Doanh nghiệp lớn nhất trên toàn thế giới của Fortune 500.

Theo bảng xếp hạng được công bố năm 2007, tổng doanh thu của 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (VNR500) vào khoảng 73 tỷ USD và doanh nghiệp đứng đầu trong Top VNR500 có doanh thu khoảng 4,8 tỷ USD. Tuy nhiên, có sự biến động khá lớn giữa các doanh nghiệp đứng trong Top 10 VNR500 này. Doanh thu của 2 doanh nghiệp đứng kế tiếp chỉ khoảng 3,4 tỷ USD và từ DN thứ 4 đến thứ 10 chỉ rơi vào khoảng 1 tỷ USD. Như vậy, nếu so với doanh nghiệp đứng thứ 500 của Fortune 500, thì ngay cả DN đứng đầu bảng 500 DN lớn nhất Việt Nam cũng chưa thể lọt vào được (Theo Fortune 500 năm 2007, doanh nghiệp xếp hạng thứ 500 có doanh thu khoảng 14,8 tỷ USD!!).

Trong khi đó, Trung Quốc có đến 24 Doanh nghiệp lọt vào bảng xếp hạng Fortune 500 năm 2007 với doanh nghiệp đứng đầu là tập đoàn dầu khí Siponec, với vị trí 17 trong Fortune 500 và doanh thu 131,7 tỷ USD còn doanh nghiệp đứng thứ 24 của Trung Quốc cũng đã có doanh thu năm 2007 lên tới 15,4 tỷ USD! Còn nếu xét theo chuẩn mực của Hoa Kỳ, theo đó, doanh nghiệp có doanh thu tối thiểu trên 4 tỷ USD sẽ được xếp vào danh sách 500 doanh nghiệp lớn nhất Hoa Kỳ thì cũng chỉ có doanh nghiệp đứng đầu trong Top 500 VNR mới có thể lọt vào bảng xếp hạng này được. Một khoảng cách khá xa giữa các DN được xem là lớn nhất Việt Nam và các doanh nghiệp lớn nhất thế giới.

Tuy vậy, trên thực tế, Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam đang giữ vai trò quan trọng trong nền kinh tế Việt Nam và chỉ tính riêng năm 2006, top 50 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam đã đóng góp tới 36,2% vào tổng thu ngân sách Nhà nước, so với mức 31% của năm 2005.

Hình 2: Biến động doanh thu Top 10 DN VNR500 giai đoạn 2005 - 2007

Tổng doanh thu của Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam, VNR500, năm 2007 tăng 24% so với năm 2006. Đây là mức tăng trưởng được đánh giá là khá cao trong bối cảnh hiện tại khi mà tốc độ tăng trưởng của Top 500 doanh nghiệp hàng đầu thế giới, Fortune 500, chỉ có 13%.

Vẫn biết mọi sự so sánh như vậy đều là khập khiễng nhưng việc xếp hạng 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam cũng cho cộng đồng doanh nghiệp trong nước nhận thức được vị thế của mình đối trên bối cảnh hội nhập toàn cầu, trên cơ sở đó hoạch định các đường lối, chiến lược kinh doanh và quản trị doanh nghiệp để tiếp cận dần với các doanh nghiệp lớn trong khu vực và trên thế giới.